wtorek, 26 października 2021

Newsroom

Banki spółdzielcze wyceniane za wysoko

Emil Szweda, Obligacje.pl | 21 października 2013
W porównaniu do banków komercyjnych notowanych na Catalyst jak GNB, BOŚ czy Bank Pocztowy, banki spółdzielcze notowane są z niższą rentownością. Ich wyniki tego nie uzasadniają.

Banki spółdzielcze – jako sektor - nie są przystosowane do działania w warunkach niskiej inflacji i niskich stóp procentowych - zauważyła Komisja Nadzoru Finansowego w raporcie poświęconym bankom spółdzielczym opublikowanym w październiku.

Jeszcze rok, a tym bardziej dwa lata temu, takie zdanie mogłoby wydawać się herezją. Podczas gdy banki komercyjne tworzyły miliardy złotych rezerw na kolejne złe kredyty, wskaźnik nieregularnie spłacanych kredytów w przypadku banków spółdzielczych regularnie oscylował wokół 6 proc. (6,4 proc. na koniec czerwca 2013 r., bez zmian od marca) i jest z grubsza dwa razy niższy niż w przypadku banków komercyjnych. Bardzo długo wydawało się zatem, że konserwatywne, nieco skostniałe, podejście do bankowości z jakim utożsamiano banki spółdzielcze, ma swoje zalety widoczne zwłaszcza w okresie kryzysu na rynkach finansowych.

Okazuje się jednak (nie po raz pierwszy), że lepsze jest dynamiczne przystosowywanie się do nowych warunków nawet kosztem chwilowych strat, niż kurczowe trzymanie się tych samych zasad bez względu na okoliczności. Opinia KNF nie jest oczywiście bezzasadna – w otoczeniu niskich stóp procentowych wyniki odsetkowe banków spadły, a ponieważ niskie wskaźniki wypłacalności utrudniają walkę o nowych klientów kredytowych, niższe są także przychody prowizyjne. Jeśli dodać, że jednocześnie wskaźnik kosztów do dochodów w przypadku banków spółdzielczych przekracza średnio 80 proc. (w bankach komercyjnych jest to 50,7 proc.), otrzymujemy obraz instytucji, które są drogie w utrzymaniu, nieefektywne i tracące klientów oraz dochody.

Daleko do elity

Jak każda opinia wyrażona na podstawie statystyki, tak i ta powyższa jest krzywdząca dla tych banków, które wymykają się przeciętności. Niestety, w przypadku banków spółdzielczych, których obligacje notowane są na Catalyst, znajdziemy częściej potwierdzenie opinii KNF niż jej zaprzeczenie. I nie tylko to. Warto odnotować, że większość banków spółdzielczych z Catalyst ma wskaźniki wypłacalności na niższym poziomie, niż średnia dla sektora (14,4 proc.) monitorowanego przez Komisję. Średnia dla Catalyst to 11,69 proc.

Niskie wskaźniki wypłacalności są źródłem nowych znaków zapytania dla banków, które utrzymują je na niskim poziomie. Banki te, nawet gdyby chciały, mają poważnie ograniczone możliwości zwiększenia akcji kredytowej i – dzięki temu – poprawy wyników prowizyjnych czy odsetkowych. Jedynym lekarstwem na poprawę sytuacji jest w takim przypadku cierpliwe oczekiwanie na wzrost inflacji i stóp procentowych, który mógłby poprawić wyniki odsetkowe i tym samym zyski banków, w konsekwencji prowadząc do wzrostu kapitałów własnych i na końcu – wskaźników wypłacalności.

Konsekwencje diagnozy

Jednak takich perspektyw na dziś nie ma. Wzrost stóp procentowych, nawet jeśli jest spodziewany w terminie z grubsza 12 miesięcy, będzie miał łagodny przebieg. Banki muszą wykazać się więc dużą cierpliwością licząc na poprawę wyników.

Czasu może jednak brakować, przynajmniej w jednostkowych przypadkach. Warto zdawać sobie sprawę, że gros obligacji banków spółdzielczych to obligacje podporządkowane, emitowane głównie w 2010 r. z dziesięcioletnim terminem wykupu. Obligacje podporządkowane są zaliczane do kapitałów uzupełniających banków i tym samym powiększają kapitały własne i wskaźniki wypłacalności. Sęk w tym, że na pięć lat od daty wykupu, obligacje te muszą być amortyzowane (w tempie 20 proc. rocznie). Zatem od 2015 r. część banków wykazywać będzie mniejsze kapitały uzupełniające, co może przełożyć się na zmniejszenie wskaźników wypłacalności, choć zapewne w niewielkim tylko stopniu.

Znacznie bardziej ciekawe w tym kontekście wydaje się pytanie, czy relatywnie niskie rentowności obligacji banków spółdzielczych na Catalyst mają wciąż uzasadnienie? Średnia rentowność wynosi bowiem 5,41 proc. brutto (dane z 21 października na podstawie statystyk Obligacje.pl). Jest to odpowiednik obligacji oprocentowanej na 2,7 pkt proc. marży powyżej WBOR6M.

Niezłym punktem odniesienia mogą być obligacje Getin Noble Bank, z którym banki spółdzielcze łączą pomysł na finansowanie działalności (emisje obligacji podporządkowanych), choć dzieli niemal całkowicie odmienna strategia operacyjna. GNB kolejne serie obligacji podporządkowanych emituje z marżą 3 pkt proc. ponad WIBOR6M, a więc wyższą niż wynosi średnia marża w przypadku banków spółdzielczych (skorygowana o bieżące ceny rynkowe obligacji). Wskaźnik wypłacalności GNB wynosi przy tym 12,2 proc. (na 30 czerwca), jest zatem wyższy niż w przypadku średniej dla banków spółdzielczych, zaś jego papiery mają siedmioletni tenor. Na rynku obligacji im dłuższy jest termin wykupu obligacji tym wyższe powinno być oferowane oprocentowanie (z terminem inwestycji rośnie także jej ryzyko). Gdyby wziąć pod uwagę tylko wskaźniki wypłacalności, banki spółdzielcze notowane są z nieuzasadnioną premią wobec GNB, ale też wobec innych banków uniwersalnych – np. BOŚ (rentowność obligacji dwóch serii papierów o 10-letnim tenorze oscyluje wokół 5,5 proc., a wskaźnik wypłacalności przekracza 14 proc. na koniec czerwca 2013 r.).

I jeszcze jedno

Można przyjąć, że z biegiem czasu, zwłaszcza gdyby słabe wyniki banków spółdzielczych miały się utrwalić, dojdzie do korekty nastawienia inwestorów wobec banków spółdzielczych, z których przynajmniej część raczej nie zasługuje na wysokie premie (np. 104 proc.) płacone za obligacje. Pewne symptomy tych zmian już zauważamy – obligacje banku z Zabłudowa, którego wskaźnik wypłacalności utrzymuje się tuż nad poziomem 8 proc. (zejście niżej grozi zarządem komisarycznym), jako jedyne spośród banków spółdzielczych notowane są poniżej nominału (rentowność 5,8 proc.).

Stagnacja banków spółdzielczych może wkrótce zostać zakłócona, ale w w kierunku przeciwnym, niż życzyłaby sobie tego KNF czy same banki. Jest tajemnicą poliszynela, że środki pozyskane z emisji obligacji część banków inwestowała w obligacje innych podmiotów gospodarczych. M.in. w obligacje deweloperów takich jak Trust czy Gant. O możliwości upadłości tego ostatniego sąd miał wypowiedzieć się 30 października.

Tab 1. Porównanie współczynników wypłacalności banków spółdzielczych notowanych na Catalyst

Bank Współczynnik wypłacalności
1H13 2012 1H2012 Oprocentowanie obligacji (Marża ponad WIBOR6M)
Podlasko-Mazurski Bank Spółdzielczy w Zabłudowie 8,20% 8,08% 8,65% 3,00%
Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa w Wołominie 12,72% 10,60% 11,20% 2,00-3,25%
Bank Spółdzielczy w Skierniewicach 10,16% 9,91% 9,91% 3,50%
Orzesko-Knurowski BS z siedzibą w Knurowie 13,06% 10,89% 11,65% 3,00%
Bank Spółdzielczy w Piasecznie 10,68% 10,05% 10,85% 3,00%
Podkarpacki Bank Spółdzielczy 9,31% 9,27% 9,10% 3,20-4,00%
Polski Bank Spółdzielczy w Ciechanowie 10,86% 10,66% 10,66% 3,00-3,50%
Bałtycki Bank Spółdzielczy w Darłowie 10,70% 9,82% 10,21% 3,00%
Bank Spółdzielczy w Tychach 11,71% 13,89% 11,23% 3,50-4,00%
Mazowiecki Bank Spółdzielczy w Łomiankach 11,53% 12,04% 12,96% 3,20%
ESBANK Bank Spółdzielczy 11,84% 12,03% 11,34% 3,00%
Bank Spółdzielczy w Ostrowi Mazowieckiej 14,01% 13,51% 14,16% 3,50%
Bank Spółdzielczy w Płońsku 15,46% 15,21% 16,08% 3,00%
Bank Spółdzielczy w Limanowej 12,59% 12,09% 12,47% 3,20%
Gospodarczy Bank Spółdzielczy w Barlinku 11,68% 11,23% 11,42% 2,80%
Spółdzielczy Bank Rozwoju 9,00% 8,20% 9,69% 3,50%
Kujawski Bank Spółdzielczy 18,73% 17,80% 17,46% 3,50%
Bank Spółdzielczy w Białej Rawskiej 10,26% 10,21% 11,32% 3,50%
HEXA BANK Spółdzielczy 11,89% 11,54% 12,44% 3,20%
Bank Polskiej Spółdzielczości 10,20% 10,60% 9,50% 3,30%
Warszawski Bank Spółdzielczy 11,50% 11,50% 12,38% 3,20%
Krakowski Bank Spółdzielczy 11,08% 10,15% 11,37% 3,30-4,00%

Więcej wiadomości kategorii Analizy

  • Popyt na mieszkania nie słabnie – raport

    21 lipca 2021
    W 2021 roku zaobserwujemy wzrost cen mieszkań, jednak nie podzielamy opinii, że mamy do czynienia z bańką na rynku nieruchomości – uważają analitycy DM Navigator.
    czytaj więcej
  • Mieszkanie na wynajem – stabilne i opłacalne

    14 czerwca 2021
    Ostatni, pandemiczny rok potwierdził siłę i zalety inwestycji w mieszkania. Przyszłość dla ich posiadaczy wygląda optymistycznie, choć trzeba brać poprawkę na pierwsze sygnały o możliwości podniesienia stóp procentowych oraz chwilowe problemy rynku najmu – czytamy w raporcie „Mieszkania jako klasa aktywów inwestycyjnych”, przygotowanym przez Michael/Ström Dom Maklerski.
    czytaj więcej
  • Dobre perspektywy Dekpolu (analiza)

    28 maja 2021
    Analitycy Biura Maklerskiego PKO BP prognozują, że wyjątkowo sprzyjające otoczenie w deweloperce mieszkaniowej pozwoli grupie Dekpol osiągnąć skokowy wzrost zysku.
    czytaj więcej
  • DM Navigator: Mocny popyt na lokale mieszkalne

    05 maja 2021
    Deweloperzy dążą do przenoszenia rosnących kosztów produkcji na finalnego odbiorcę, co w naszej ocenie nie wróży w bieżącym roku spadku cen – uważają analitycy.
    czytaj więcej